Kinkhoest symptomen: zo herken je de 100-dagenhoest

Begint het als een gewone verkoudheid en blijf je daarna wekenlang hoesten? Dan kan het kinkhoest zijn. Kinkhoest komt in Nederland bij mensen van alle leeftijden voor. Bij volwassenen wordt het vaak niet herkend.

In deze blog lees je welke kinkhoest symptomen je kunt verwachten en hoe de ziekte verloopt. Ook lees je hoe besmettelijk kinkhoest is en waarom het vooral voor baby’s gevaarlijk is. Tot slot lees je hoe je jezelf en je omgeving beschermt.

In het kort

Kinkhoest begint met klachten die lijken op een verkoudheid. Na 1 tot 2 weken volgen hoestbuien die steeds erger worden, vooral ’s nachts. De hoest kan maanden aanhouden. Daarom heet kinkhoest ook wel de 100-dagenhoest. Je bent het meest besmettelijk aan het begin, vaak voordat je weet dat je kinkhoest hebt. Voor baby’s kan kinkhoest ernstig verlopen. De kinkhoestprik tijdens de zwangerschap beschermt een pasgeboren baby het best. Een herhalingsprik voor volwassenen geeft jezelf weer een aantal jaren bescherming.

Wat is kinkhoest?

Kinkhoest is een luchtweginfectie die wordt veroorzaakt door de bacterie Bordetella pertussis. De bacterie maakt een gifstof aan die heftige hoestbuien veroorzaakt. Die hoestbuien kunnen 3 tot 4 maanden aanhouden.

Je kunt meerdere keren in je leven kinkhoest krijgen. Een vaccinatie of een doorgemaakte infectie beschermt namelijk maar tijdelijk. In Nederland is er ongeveer elke 2 tot 4 jaar een piek in het aantal kinkhoestmeldingen.

Welke kinkhoest symptomen kun je verwachten?

De eerste klachten beginnen meestal 7 tot 10 dagen na de besmetting. Kinkhoest verloopt daarna vaak in drie fasen.

Fase 1: klachten als bij een verkoudheid

Je hebt een loopneus, je niest en je hoest af en toe. Deze fase duurt ongeveer 1 tot 2 weken. Omdat de klachten zo gewoon zijn, denkt bijna niemand dan al aan kinkhoest.

Fase 2: heftige hoestbuien

Daarna begint het echte hoesten. Dit zijn de bekendste kinkhoest symptomen:

• lange hoestbuien die steeds erger worden, vooral ’s nachts
• een gierende of piepende inademing na een hoestbui
• taai slijm ophoesten
• overgeven na het hoesten
• benauwdheid

Deze fase kan enkele weken duren. In sommige gevallen leidt kinkhoest tot een longontsteking.

Fase 3: langzaam herstel

De hoestbuien worden geleidelijk minder. Een lossere hoest kan nog weken blijven. Krijg je in deze periode een verkoudheid? Dan kunnen de hoestbuien tijdelijk terugkomen.

Hoe herken je kinkhoest bij volwassenen?

Bij volwassenen en oudere kinderen die eerder zijn gevaccineerd, verloopt kinkhoest vaak milder. De typische gierende inademing ontbreekt dan regelmatig. Vaak is het enige symptoom een hoest die opvallend lang aanhoudt.

Daardoor wordt kinkhoest bij volwassenen vaak niet herkend. Zo kan de bacterie ongemerkt worden doorgegeven aan een baby in de omgeving.

Hoe herken je kinkhoest bij baby’s?

Bij jonge baby’s ziet kinkhoest er soms anders uit dan bij volwassenen. Let op deze signalen:

• je baby raakt uitgeput door het hoesten en drinkt slecht
• je baby stopt af en toe met ademhalen, soms zonder te hoesten
• je baby loopt blauw aan

Het vele hoesten kan zorgen voor een tekort aan zuurstof. Daardoor kan hersenschade ontstaan. Meer dan de helft van de baby’s met kinkhoest wordt in het ziekenhuis opgenomen. Zie je deze klachten bij je baby? Neem dan direct contact op met de huisarts.

Hoe besmettelijk is kinkhoest?

Kinkhoest is erg besmettelijk en verspreidt zich via hoesten en niezen. Je bent het meest besmettelijk in de verkoudheidsfase, als je vaak nog niet weet dat je kinkhoest hebt. De besmettelijke periode duurt tot ongeveer 3 weken na het begin van de hoestbuien.

Baby’s worden vaak besmet door iemand uit hun eigen gezin. Hoest of snotter je? Blijf dan uit de buurt van baby’s en hoogzwangeren.

Wanneer ga je met kinkhoest naar de huisarts?

Neem contact op met de huisarts als:

• je baby heftig hoest, slecht drinkt, stopt met ademen of blauw aanloopt
• iemand in je gezin kinkhoest heeft en je baby nog niet beschermd is
• iemand in je gezin kinkhoest heeft en jij hoogzwanger bent
• je erg benauwd bent

De huisarts kan testen of je kinkhoest hebt. Antibiotica helpen vooral vroeg in de ziekte. Is er een onbeschermde baby of hoogzwangere in het gezin? Dan kan de huisarts antibiotica voor alle gezinsleden adviseren.

Hoe bescherm je jezelf en je baby tegen kinkhoest?

• Kinderen krijgen via het Rijksvaccinatieprogramma prikken tegen kinkhoest met 3, 5 en 12 maanden en op 5-jarige leeftijd.
• Zwangeren krijgen vanaf week 22 de kinkhoestprik aangeboden. Dit is de beste bescherming voor een pasgeboren baby.
• Volwassenen kunnen een herhalingsprik halen, omdat de bescherming na een aantal jaren afneemt. Dit is vooral zinvol voor ouders, grootouders en oppassen van jonge baby’s. Laat je bij voorkeur minimaal 2 weken voor het eerste contact vaccineren.

Bij Vaccinatiepunt krijg je de kinkhoestvaccinatie als onderdeel van het DKTP-vaccin. Lees meer over de kinkhoestvaccinatie bij Vaccinatiepunt.

Hoe vaak komt kinkhoest nu voor in Nederland?

In 2024 was er een grote kinkhoestuitbraak in Nederland. In dat jaar overleden 10 mensen aan kinkhoest. Daarna daalde het aantal meldingen sterk.

Volgens de laatste RIVM-update van 20 mei 2026 zijn er in 2026 tot dan toe 65 mensen met kinkhoest gemeld, onder wie 5 baby’s. Er waren 8 ziekenhuisopnames en geen overlijdens. Omdat er ongeveer elke 2 tot 4 jaar een piek is, blijft goede bescherming van baby’s wel belangrijk.

Plan je kinkhoestvaccinatie bij Vaccinatiepunt

Word je binnenkort ouder, opa of oma? Of werk je met jonge kinderen? Bij Vaccinatiepunt kun je terecht voor een herhalingsprik tegen kinkhoest. Vaccinatiepunt is LCR-geregistreerd en heeft meer dan 100 locaties in Nederland, ook ’s avonds en in het weekend.

Veelgestelde vragen over kinkhoest

Hoe lang duurt kinkhoest? Kinkhoest begint met 1 tot 2 weken verkoudheidsklachten. Daarna volgen hoestbuien die enkele weken heftig kunnen zijn. In totaal kan de hoest 3 tot 4 maanden aanhouden. Daarom wordt kinkhoest ook wel de 100-dagenhoest genoemd.

Wat zijn de eerste symptomen van kinkhoest? De eerste symptomen lijken op een gewone verkoudheid, met een loopneus, niezen en af en toe hoesten. Na 1 tot 2 weken wordt het hoesten steeds erger, vooral ’s nachts. Juist in die eerste fase ben je het meest besmettelijk.

Kun je kinkhoest krijgen als je gevaccineerd bent? Ja. Een vaccinatie beschermt niet levenslang. Ook na het doormaken van kinkhoest kun je de ziekte opnieuw krijgen. Bij mensen die eerder zijn gevaccineerd, verloopt kinkhoest meestal wel milder.

Mag je met kinkhoest naar school of je werk? Ja, als je je goed genoeg voelt. Dat geldt ook voor kinderen op school of de kinderopvang. Werk je met baby’s of in de zorg? Overleg dan eerst met je bedrijfsarts of de GGD.

Wanneer laat ik me vaccineren tegen kinkhoest als er een baby komt? Laat je bij voorkeur minimaal 2 weken voor het eerste nauwe contact met de baby vaccineren. Ben je zwanger? Dan krijg je via het Rijksvaccinatieprogramma vanaf week 22 de kinkhoestprik aangeboden.

Bronnen:

• RIVM. “Kinkhoest.” 18-06-2026. rivm.nl/kinkhoest.
• RIVM. “Actualiteiten over kinkhoest.” 01-06-2026. rivm.nl/kinkhoest/actueel.
• RIVM. “Vaccinatie tegen kinkhoest.” 19-03-2025. rivm.nl/kinkhoest/vaccinatie.
• RIVM. “LCI-richtlijn Kinkhoest (Pertussis).” Geraadpleegd 04-11-2026. lci.rivm.nl/richtlijnen/kinkhoest.