Pneumokokken zijn bacteriën die veel mensen ongemerkt bij zich dragen. Bij jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde afweer kunnen ze toch ernstige ziekte veroorzaken, zoals longontsteking. Een pneumokokkenvaccinatie verkleint die kans.

Vanaf welke leeftijd krijg je de pneumokokkenprik? Wanneer ben jij aan de beurt? Kun je de prik combineren met de griepprik? In deze blog lees je het antwoord op deze vragen. Ook lees je wat je kunt doen als je geen uitnodiging krijgt, maar je je toch wilt laten vaccineren tegen pneumokokken.

In het kort

Kinderen krijgen de pneumokokkenvaccinatie via het Rijksvaccinatieprogramma op de leeftijd van 3, 5 en 12 maanden. Mensen vanaf 60 jaar krijgen de prik gratis via de huisarts, per geboortejaar. In het najaar van 2026 gaat het om de geboortejaren 1966 en 1948 tot en met 1952. De pneumokokkenprik hoeft niet elk jaar en kan tegelijk met de griepprik. Hoor je niet bij deze groepen? Dan kun je je op eigen verzoek laten vaccineren.

Wat zijn pneumokokken?

Pneumokokken zijn bacteriën die bij veel mensen in de neus en keel zitten zonder dat ze klachten geven. Er bestaan ruim 100 soorten. Komt de bacterie dieper in het lichaam terecht, dan kan pneumokokkenziekte ontstaan. Dat is een verzamelnaam voor onder meer:

• longontsteking (pneumonie);
• bloedvergiftiging;
• hersenvliesontsteking.

Volgens het RIVM krijgen in Nederland elk jaar naar schatting zo’n 1600 mensen van 60 jaar en ouder ernstige pneumokokkenziekte. Meer over klachten en medische risicogroepen lees je op onze pagina over de pneumokokkenvaccinatie.

Zijn pneumokokken besmettelijk?

Ja. Pneumokokken verspreiden zich via druppeltjes uit neus en keel, bijvoorbeeld bij hoesten, niezen of nauw contact. Vooral kinderen verspreiden de bacterie.

Wie de bacterie bij zich draagt, wordt meestal niet ziek. De kans op een ernstig verloop is vooral groter bij jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde afweer.

Vanaf welke leeftijd krijg je een pneumokokkenvaccinatie?

In Nederland krijg je op twee momenten in je leven standaard een pneumokokkenprik aangeboden: als baby en vanaf 60 jaar.

Kinderen: via het Rijksvaccinatieprogramma

Alle kinderen krijgen een pneumokokkenvaccinatie via het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Dat gebeurt op de leeftijd van 3, 5 en 12 maanden.

Deze vaccinatie beschermt niet alleen de kinderen zelf. Gevaccineerde kinderen verspreiden bepaalde typen pneumokokken minder. Daardoor lopen ook ouderen minder risico om ziek te worden van deze typen.

Ouderen: vanaf 60 jaar

Mensen van 60 jaar en ouder krijgen de pneumokokkenvaccinatie gratis aangeboden via de huisarts of de zorginstelling. Niet iedereen is tegelijk aan de beurt. Je krijgt een uitnodiging op basis van je geboortejaar.

Wie krijgt in het najaar van 2026 een uitnodiging?

In het najaar van 2026 krijg je een uitnodiging voor de pneumokokkenprik als je bent geboren in:

• 1966. Je wordt dit jaar 60 jaar.
• 1948 tot en met 1952. Je kreeg 5 jaar geleden een uitnodiging voor de vorige versie van de prik. Nu kom je in aanmerking voor de nieuwste pneumokokkenprik.

Twijfel je of je aan de beurt bent? Op de website van het RIVM vul je je geboortedatum in en zie je wanneer je een uitnodiging krijgt. Hoor je bij de doelgroep, maar heb je geen uitnodiging ontvangen? Neem dan contact op met je huisarts..

Waarom krijg ik opnieuw een uitnodiging?

Sinds 2026 vaccineren huisartsen met een nieuwe pneumokokkenprik. Het vorige vaccin moest elke 5 jaar worden herhaald. De nieuwe prik beschermt beter en langer.

Iedereen die eerder is uitgenodigd, krijgt daarom stap voor stap een nieuwe uitnodiging. Dat gebeurt per geboortejaar, ongeveer 5 jaar na de uitnodiging voor de vorige prik. Tussen de vorige en de nieuwe pneumokokkenprik moet minimaal een jaar zitten.

Moet je de pneumokokkenprik elk jaar halen?

Nee. De griepprik haal je elk jaar, de pneumokokkenprik niet. De nieuwe pneumokokkenprik beschermt voor lange tijd. Hoe lang precies, is nog niet bekend.

Kun je de pneumokokkenprik combineren met de griepprik?

Ja. Volgens het RIVM is het veilig om de griepprik en de pneumokokkenprik op hetzelfde moment te krijgen. Huisartsen geven ze daarom vaak samen, zodat je maar één afspraak nodig hebt.

Wat als je niet bij een doelgroep hoort?

Ben je jonger dan 60 jaar of nog niet aan de beurt? Dan kun je je op eigen verzoek laten vaccineren tegen pneumokokken. Je betaalt het vaccin dan zelf.

Niet iedereen heeft een pneumokokkenvaccinatie nodig. Of het voor jou zinvol is, hangt onder meer af van je gezondheid. Heb je een medische aandoening waardoor je meer risico loopt, zoals een verminderde afweer of een chronische longziekte? Bespreek dit dan met je (huis)arts of medisch specialist.

Bij Vaccinatiepunt kun je je ook op eigen verzoek laten vaccineren. Onze medisch specialisten bekijken vooraf of de vaccinatie bij jouw situatie past.

Wat kost een pneumokokkenvaccinatie?

Binnen het Rijksvaccinatieprogramma en het programma voor ouderen is de vaccinatie gratis. Laat je je op eigen verzoek vaccineren, dan betaal je zelf. De actuele prijs vind je op onze tarievenpagina.

Sommige zorgverzekeraars vergoeden de vaccinatie vanuit een aanvullende verzekering. Bekijk de vergoedingen per verzekeraar of check je eigen polis.

Plan je pneumokokkenvaccinatie bij Vaccinatiepunt

Krijg je dit jaar geen uitnodiging, maar wil je je toch laten beschermen tegen pneumokokken? Plan dan een afspraak bij Vaccinatiepunt. We hebben meer dan 100 locaties in Nederland, ook ’s avonds en in het weekend.

Veelgestelde vragen over de pneumokokkenvaccinatie

Vanaf welke leeftijd kun je een pneumokokkenvaccinatie krijgen? Kinderen krijgen de pneumokokkenvaccinatie via het Rijksvaccinatieprogramma op 3, 5 en 12 maanden. Mensen vanaf 60 jaar krijgen de prik gratis via de huisarts, per geboortejaar. Op andere leeftijden kan vaccinatie bij een medische aandoening of op eigen verzoek.

Moet de pneumokokkenprik elk jaar? Nee. Anders dan de griepprik hoef je de pneumokokkenprik niet elk jaar te halen. De nieuwe prik beschermt voor lange tijd.

Kan ik de griepprik en de pneumokokkenprik tegelijk krijgen? Ja. Het is veilig om de griepprik en de pneumokokkenprik op hetzelfde moment te krijgen. De vaccins werken dan net zo goed. Huisartsen geven ze daarom vaak samen.

Zijn pneumokokken besmettelijk? Ja. Pneumokokken verspreiden zich via druppeltjes bij hoesten, niezen of nauw contact. Veel mensen dragen de bacterie zonder ziek te worden. Vooral jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde afweer lopen risico op een ernstig verloop.

Wat kost een pneumokokkenvaccinatie? Binnen het Rijksvaccinatieprogramma en voor 60-plussers die een uitnodiging krijgen, is de vaccinatie gratis. Op eigen verzoek betaal je zelf. Bekijk de actuele prijs op onze tarievenpagina.

Bronnen:

• RIVM. “Pneumokokkenvaccinatie op eigen verzoek.” Geraadpleegd 23-10-2026. rivm.nl/pneumokokken/vaccinatie-op-eigen-verzoek.
• RIVM. “Vragen en antwoorden over de pneumokokkenprik.” 12-02-2026. rivm.nl/pneumokokken/pneumokokkenprik/vragen-en-antwoorden.
• RIVM. “Pneumokokken vaccinatie voor mensen van 60 jaar en ouder. Vernieuwde informatie voor de Gezondheidsraad.” 15-09-2026. rivm.nl.