Tekenencefalitis (FSME) voorkomen tijdens je wandelvakantie
Plan je een wandel- of kampeervakantie in de natuur? Dan is het slim om te weten hoe je tekenencefalitis (FSME) kunt voorkomen. Deze virusinfectie wordt overgedragen door geïnfecteerde teken en komt voor in bossen, duinen, heide en parken in Europa, Rusland, Centraal-Azië en sinds enkele jaren ook in Nederland. In deze blog lees je wat tekenencefalitis is, waar het risico het grootst is, en hoe je jezelf tijdens je vakantie beschermt.
Wat is tekenencefalitis?
Tekenencefalitis is een virusinfectie die via een tekenbeet wordt overgedragen en een hersen(vlies)ontsteking kan veroorzaken. De ziekte staat in het Duits bekend als FSME (Frühsommermeningoenzephalitis) en in het Engels als TBE (tick-borne encephalitis). Het virus zit bij kleine zoogdieren, vooral knaagdieren, en wordt door teken op mensen overgedragen.
De ernst verschilt sterk per persoon: de meeste mensen worden nauwelijks ziek, terwijl anderen een hersenvliesontsteking, verlamming of blijvend geheugenverlies kunnen oplopen.
Waar loop je risico op tekenencefalitis
Tekenencefalitis komt voor in bosrijke gebieden van Europa, Rusland en Centraal-Azië, en sinds enkele jaren ook in Nederland. Het risico is niet beperkt tot bos: teken leven ook in duinen, heide, weilanden, parken en tuinen.
Populaire wandelbestemmingen met verhoogd risico
- Oostenrijk: populair bij wandelaars in de Alpen
- Duitsland: met name het zuiden en bosrijke gebieden
- Tsjechië: geliefd bij natuurwandelaars
- Slovenië: veel bos- en heuvelgebied
- Zwitserland: populair voor bergwandelingen
Twijfel je of vaccinatie nodig is voor jouw bestemming? Dat hangt af van waar je heen gaat, hoelang je blijft en wat je gaat doen. Laat je hierover altijd persoonlijk adviseren.
Zo bescherm je jezelf tijdens je wandelvakantie
Tekenwerende maatregelen
De belangrijkste bescherming is: zorgen dat je niet gebeten wordt. Dat doe je zo:
- Draag kleding die je huid bedekt tijdens het wandelen
- Gebruik een insectenwerend middel
- Blijf zoveel mogelijk op de paden en vermijd hoog gras
- Controleer jezelf en je reisgenoten dagelijks op teken
- Verwijder een teek zo snel mogelijk met een tekentang, want al snel na een beet kun je besmet raken
Wanneer vaccineren voor je vakantie
Start idealiter drie maanden voor het wandelseizoen met de vaccinatiereeks. Het FSME-vaccin biedt na volledige vaccinatie meer dan 95% bescherming. Ga je op korte termijn op reis? Dan is een versneld schema mogelijk.
Bekijk het volledige vaccinatieschema, de beschermingsduur en de kosten op onze FSME vaccinatie pagina.
Wat te doen bij een tekenbeet
Verwijder de teek zo snel mogelijk met een tekentang — hoe sneller, hoe kleiner de kans op infectie. Desinfecteer de plek en houd deze de komende weken in de gaten. Een rode ring rondom de beet kan wijzen op de ziekte van Lyme, een andere infectie die door dezelfde teek kan worden overgedragen. Raadpleeg bij klachten altijd een arts, ook als je gevaccineerd bent tegen FSME.
Plan je FSME-vaccinatie bij Vaccinatiepunt
Bescherm jezelf effectief tegen tekenencefalitis en ga goed voorbereid op wandelvakantie. Omdat de volledige vaccinatiereeks uit drie doses bestaat, plan je deze idealiter drie maanden voor vertrek in. Vertrek je op korte termijn? Dan is een versneld schema mogelijk, waarbij je al na twee weken beschermd bent voor het eerstkomende seizoen. Onze artsen adviseren je over de juiste timing, ook als je vakantie snel begint.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen tekenencefalitis en FSME?
Dit is dezelfde ziekte. FSME (Frühsommermeningoenzephalitis) is de Duitse naam, in het Engels heet het TBE (tick-borne encephalitis).
Komt tekenencefalitis alleen voor in Oost-Europa?
Nee. De ziekte komt voor in bossen in heel Europa, Rusland, delen van Centraal-Azië en sinds enkele jaren ook in Nederland.
Hoeveel bescherming biedt de FSME-vaccinatie?
Na volledige vaccinatie biedt het vaccin meer dan 95% bescherming tegen tekenencefalitis.
Wat is het verschil tussen tekenencefalitis en de ziekte van Lyme?
Beide worden overgedragen door dezelfde teek. Tekenencefalitis is een virusinfectie waartegen je kunt vaccineren; Lyme is een bacteriële infectie waar geen vaccin tegen bestaat.